New York Times, İsrail ordusunun Lübnan’da sivil bölgelerde beyaz fosfor bombası kullandığına dair yeni görsel kanıtlar yayımladı. Kullanımın uluslararası hukuku ihlal edebileceği belirtiliyor.
New York Times (NYT), İsrail ordusunun Lübnan’da yoğun nüfuslu bölgelerde beyaz fosfor bombası kullandığına dair görsel kanıtlar topladığını bildirdi. Gazeteye göre, bu maddenin son olarak 30 Mayıs’ta yaklaşık 40 bin nüfuslu Nebatiye şehrinde, İsrail ordusunun Beaufort Kalesi’ni ele geçirmesi sırasında çekilen sosyal medya görüntülerinde tespit edildiği doğrulandı.
NYT’nin haberine göre, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların mart ayında yeniden başlamasının ardından sahil kenti Sur’un yanı sıra El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor kasabaları yakınlarında beyaz fosfor kullanıldığı ortaya çıktı. Gazete, beyaz fosforun havaya maruz kaldığında kendiliğinden tutuştuğunu ve söndürülmesinin zor olduğunu belirtti. Genellikle yangın çıkarmak ve duman perdesi oluşturmak için kullanılan bu maddenin sivillere karşı veya sivillerin yaşadığı bölgelerde kasıtlı kullanımının uluslararası savaş hukukunu ihlal ettiğini vurguladı.
Haberde, Lübnan’ın dört ayrı bölgesindeki beyaz fosfor kullanımıyla ilgili koordinatların belirlendiği ve İsrail’e sorular yöneltildiği ancak yanıt alınamadığı aktarıldı. Görüntülerin, havada patlayan top mermilerini ve aşağıya doğru yayılan yanan fosfor akıntılarını gösterdiği, bunun da İsrail’in daha önce kullandığı Amerikan M825A1 mermileriyle tutarlı olduğu kaydedildi.
Anadolu Ajansı’nın (AA) Aralık 2023’te yayımladığı “Kanıt” adlı kitapta, İsrail’in Gazze’deki sivil yerleşim yerlerinde beyaz fosfor bombası kullandığına dair fotoğraflar ve deliller belgelenmişti. Kitaptaki görsellerin 2024’te İngiltere’deki soruşturmalarda delil olarak kullanılacağı bildirilmişti.
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün 2024 tarihli bir raporu, bu tür mühimmatın Lübnan’da yaygın kullanıldığını belgeledi ve İsrail ordusunun 2024’te kullandığı bildirilen M150 gibi daha güvenli alternatiflerin varlığına dikkat çekti. İsrail’in daha önce 2009’da Gazze’de ve 1982-2006 dönemindeki Lübnan çatışmalarında da beyaz fosfor kullandığı, Ekim 2023 sonrasında Lübnan’a 200’den fazla bu tür bomba attığı bilgileri uluslararası haber organlarında yer almıştı.
Lübnan hükümeti, Ekim 2023’ten bu yana İsrail’in beyaz fosfor kullanımına ilişkin endişelerini Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Konseyi’ne dört mektup iletti. 3 Temmuz 2024 tarihli mektupta, Lübnan’ın güneyinde beyaz fosfor kullanımı sonucu 600’den fazla yangın çıktığı belirtildi. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, beyaz fosfor ciltte ciddi yanıklara, solunması halinde ise solunum ve göz yaralanmalarına neden olabiliyor.
