Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, yapay zeka altyapısının enerji ihtiyacını karşılamak için düşük karbonlu kaynaklara odaklanacak. 2030’a kadar 1 GW kurulu güç ve 10 TWh düşük karbonlu elektrik hedefleniyor.
Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, yapay zeka ekosisteminin enerji ihtiyacını karşılamak üzere düşük karbonlu ve ölçeklenebilir güç kaynakları oluşturmayı hedefliyor. Plan, yapay zeka kapasitesine bağlı elektrik gücü ve düşük karbonlu elektrik payını belirleyecek bir hesaplama stratejisi öngörüyor.
Yapay zeka altyapısının artan enerji talebinin ulusal enerji sistemiyle uyumlu, sürdürülebilir ve öngörülebilir şekilde karşılanması, Ulusal Yapay Zeka Kurulunun öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor. Enerji ihtiyaç projeksiyonları, şebeke bağlantı kapasiteleri, yenilenebilir ve nükleer enerji kaynaklarıyla eşleştirme senaryoları ile atık ısı geri kazanım potansiyeli değerlendirilecek.
Yapılan değerlendirmelerin sonuçları, Yapay Zeka Büyüme Bölgelerinin yer seçimi ve kapasite planlamasında doğrudan kullanılacak. Plan, 2030’a kadar en az 1 gigavat yapay zeka veri merkezi kurulu gücüne ulaşılmasını hedefliyor. Ayrıca, yıllık en az 10 teravatsaat düşük karbonlu elektrik satın alma anlaşması hacmine ulaşılması amaçlanıyor.
Bu anlaşmalarda, uzun vadeli elektrik alım anlaşmalarıyla en az yüzde 60 düşük karbonlu yenilenebilir ve nükleer elektrik şartı güvence altına alınacak. 2030’a kadar veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi öngörülüyor.
Enerjide Dijitalleşme Derneği Genel Sekreteri Gökberk Bilgin, 1 gigavatlık veri merkezi kapasitesinin yıllık 7,5 ila 10,4 teravatsaat elektrik tüketimi oluşturabileceğini belirtti. Bilgin, veri merkezi yatırımlarının enerji ve şebeke altyapısıyla eş güdümlü planlanmasının önemine dikkat çekti. Yatırımların farklı bölgelere yayılmasının, tek bağlantı noktasında oluşabilecek baskıyı azaltabileceğini vurguladı.
Bilgin, Türkiye’nin veri merkezi yatırımlarında farklı bölgelerin farklı avantajlar sunduğunu, yenilenebilir enerji potansiyeli yüksek bölgelerin enerji avantajı sağlayabileceğini ancak bu avantajın fiber yatırımları ve nitelikli personel ihtiyacı gibi unsurlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Yüzde 60 düşük karbonlu elektrik şartının Türkiye açısından ulaşılabilir olduğunu, ancak mevcut şebeke karmasıyla kendiliğinden gerçekleşmeyeceğini belirtti.
Bilgin, yeni yenilenebilir enerji tedarik sözleşmelerine, yenilenebilir enerji sertifikalarının kullanılmasına ve Akkuyu’nun devreye girmesiyle nükleer elektrik için oluşturulacak sözleşme ve doğrulama mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. Mevcut düşük karbonlu üretimi kağıt üzerinde başka bir tüketiciye aktarmak yerine, mümkün olduğunca yeni üretimi teşvik eden bir tedarik yapısı kurulmasının önemini vurguladı.
Bilgin, yapay zeka alanında 2030’a kadar hedeflenen 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının enerji sektörü açısından da önemli fırsatlar yaratabileceğini belirtti. Bu yatırımların, yeni güneş, rüzgar ve depolama projelerinin finansmanını kolaylaştırabileceğini ve farklı bölgelerde kurulacak kampüslerin geniş bir yatırım alanı oluşturacağını söyledi.
